NO₂ (nitriet) is een zeer giftige tussenstof in de stikstofcyclus van je vijver. Het ontstaat wanneer nuttige bacteriën ammoniak (uit visuitwerpselen, voerresten en rottend organisch materiaal) afbreken. In een goed functionerend biologisch filter wordt nitriet vervolgens verder omgezet naar veel minder giftig nitraat (NO₃).

Ideale NO₂-waarde voor koi

• Optimaal: 0 mg/l (volledig afwezig)
• Acceptabel: Maximaal 0,1 mg/l (en dan alleen kortdurend)
• Alarm: Boven 0,2 mg/l
• Gevaarlijk / giftig: Boven 0,5 mg/l (kan snel leiden tot sterfte)

Voor Japanse koi moet nitriet altijd zo dicht mogelijk bij nul liggen. Zelfs lage concentraties op lange termijn zijn schadelijk.

Waarom is nitriet zo gevaarlijk voor koi?

• Toxisch voor bloed: Nitriet bindt zich aan hemoglobine en zorgt voor “bruine bloedziekte” (methemoglobinemie). De koi kunnen dan onvoldoende zuurstof opnemen, ook al is er genoeg zuurstof in het water.
• Effecten: Ademhalingsmoeilijkheden, lusteloosheid, hangende vinnen, verminderde eetlust, kleurverlies, verhoogde vatbaarheid voor infecties en parasieten.
• Langdurige blootstelling: Chronische stress, groeivertraging en een zwakker immuunsysteem.
• Koi zijn relatief gevoelig voor nitriet, vooral jonge vissen en shubunkins.

De stikstofcyclus in een koi-vijver

1. Ammoniak (NH₃/NH₄) → zeer giftig
2. Nitriet (NO₂) → nog steeds zeer giftig (tussenstap)
3. Nitraat (NO₃) → veel minder giftig, wordt verwijderd door waterverversing en planten.

Een goede, gerijpte biologische filter (met voldoende oppervlakte voor bacteriën) zorgt ervoor dat nitriet snel wordt omgezet naar nitraat.

Oorzaken van te hoge NO₂-waarden

• Nieuw aangelegde vijver (filter nog niet gerijpt – “new pond syndrome”)
• Te veel vissen voor het filter
• Overvoeren
• Dode vissen, planten of organisch vuil
• Medicatie of chemicaliën die bacteriën doden
• Te lage temperatuur (bacteriën werken langzamer)
• Onvoldoende zuurstof of slechte doorstroming in het filter
• Recente grote waterverversing zonder filterondersteuning

Meten van NO₂

• Gebruik een goede druppeltestkit (teststrips zijn minder nauwkeurig bij lage waarden).
• Meet wekelijks in een nieuwe vijver, daarna minstens 1x per 1-2 weken.
• Meet bij voorkeur ’s ochtends.
• Test ook altijd ammoniak en nitraat voor een volledig beeld.
• Koop hier test > Colombo NO2 test

Wat te doen bij te hoge NO₂?

1. Directe actie:
   • Grote (30-50%) waterverversing met ontchloord water.
   • Extra beluchting (luchtstenen, waterval).
   • Stoppen met voer geven tot waarden dalen.
   • Toevoegen van nitrietbacteriën (filterstarters).
2. Langdurig:
   • Filter uitbreiden of verbeteren.
   • Minder vissen of groter filter.
   • Regelmatige onderhoud (filter reinigen, geen volledige reiniging tegelijk).
   • Goede KH (buffering) en stabiele pH ondersteunen het filter.

Nooit chemicaliën gebruiken om nitriet direct te verwijderen – dit helpt zelden en verstoort het biologisch evenwicht.

Preventie

• Bouw je filter langzaam op (start met weinig vissen).
• Voer spaarzaam en alleen wat de koi in 5 minuten opeten.
• Zorg voor een krachtige, goed gedimensioneerde filter.
• Houd KH op peil (min. 6 °dH) – bacteriën werken beter.
• Voer regelmatig kleine waterverversingen (10-20% per week).
• Verwijder vuil en blad tijdig.

Kort samengevat In een gezonde Japanse koi-vijver is NO₂ altijd 0 mg/l. Nitriet is een belangrijke indicator dat je biologisch filter goed werkt. Hoge waarden wijzen op problemen en vereisen onmiddellijke aandacht om je kostbare koi te beschermen.